تبلیغات
سایت شخصی خانم فرشچیان وب گاه تخصصی زبان انگلیسی - مقاله4: ساختار‌های زبانی بیگانه (بخش اول)

مقاله4: ساختار‌های زبانی بیگانه (بخش اول)

 

نوع مطلب :مطالب مفید درسی و مقالات ،

ساختار‌های زبانی بیگانه (بخش اول)

 

    در این چند ساله كه رسانه‌ها گسترش یافته‌اند و نوشته‌های زیادی از زبان‌های بیگانه به زبان فارسی ترجمه شده است، ساختارهای دستوری بیگانه همراه واژه‌های بیگانه به زبان فارسی راه یافته‌اند كه شاید خطر آن‌ها از خود واژه‌های بیگانه بیش‌تر باشد. این ساختارهای بیگانه حتی در ترجمه‌ی فیلم‌های خارجی نیز وارد شده است و مردم هر روز و هر شب آن‌ها را از تلویزیون می‌شنوند و در نتیجه، گاهی در سخنان افراد عادی نیز بازتاب یافته است. اگر این كار همچنان ادامه یابد، حتی اگر برای همه‌ی واژه‌های بیگانه برابرهای فارسی بگذاریم، پس از اندكی با جمله‌هایی رو به رو می‌شویم كه ساختار زبان فارسی را ندارند. در ادامه نمونه‌هایی از این نادرست‌نویسی‌ها می‌آید.

    قابل و غیر قابل

 

    پسوند -able در زبان انگلیسی و فرانسه داشتن، شایستگی، توانستن و امكان را نشان می‌دهد. برای نمونه، predictable یعنی چیزی كه بتوان آن را پیش‌بینی كرد(پیش‌بینی‌پذیر یا پیش‌بینی شدنی). این گونه واژه‌ها با افزودن پیشوند in یا un مفهوم منفی پیدا می‌كنند. برای نمونه، unpredictable-invisible (نادیدنی). (پیش‌بینی ناپذیر یا پیش‌بینی نشدنی) و

 

    در این چند ساله واژه‌های بسیاری به صورت تركیب قابل ... و غیر قابل ... در نوشته‌های فارسی راه یافته كه پیامد ترجمه‌های ناآگاهانه است. چنین عبارت‌هایی ساختگی در زبان فارسی وجود نداشته است و از به كار بردن آن‌ها باید پرهیز كرد. برای پرهیز از نگارش این عبارت‌ها می‌توان از سه راهكار زیر بهره گرفت:

 

    الف) به مصدرهای ساده و گاهی مصدرهای مركب، «ی» افزوده شود:

 

    شناختن: شناختنی و ناشناختنی

 

    دیدن: دیدنی و نادیدنی

 

    شنیدن: شنیدنی و ناشنیدنی

 

    بخشیدن: بخشیدنی و نابخشیدنی

 

    پذیرفتن: پذیرفتنی و نپذیرفتنی(به جای قابل قبول و غیر قابل قبول)

 

    ب) به مصدرهای مركب و گاهی مصدرهای ساده، پسوند «پذیر» (و در حالت منفی ناپذیر) افزوده شود.

 

    درمان كردن: درمان‌پذیر و درمان‌ناپذیر

 

    نفوذ كردن: نفوذ پذیر و نفوذناپذیر

 

    پیش‌بینی كردن: پیش‌بینی‌پذیر و پیش‌بینی‌ناپذیر

 

    گسترش یافتن: گسترش‌پذیر و گسترش‌ناپذیر

 

    ترجمه كردن: ترجمه‌پذیر و ترجمه‌ناپذیر

 

    ج) گاهی می‌توان ساختار جمله را به گونه‌ای تغییر داد كه همان مفهوم را بدون به كار بردن چنین عبارت‌هایی بیان كرد.

 

    نمونه‌

 

    o بیماری دیابت غیرقابل درمان است، اما در اثر تلاش‌های دو پزشك آلمانی امروزه دیابتی‌ها می‌توانند زندگی عادی داشته باشند.

 

    دیابت( بیماری قند) درمان‌ناپذیر است، اما امروزه بیماران دیابتی در اثر كوشش‌های دو پزشك آلمانی می‌توانند زندگی عادی داشته باشند. یا دیابت(بیماری قند) درمان بنیادی ندارد، اما امروزه بیماران دیابتی...)

 

    o انفجارهای اشعه گاما آذرخش‌های فضایی حاوی تشعشعات بسیار قوی انرژی هستند و وقوع آن‌ها غیرقابل پیش‌بینی است.

 

    انفجارهای پرتو گاما آذرخش‌هایی فضایی با پرتوهای بسیار پرانرژی هستند و رخ‌دادن آن‌ها را نمی‌توان پیش‌بینی كرد. (یا : ... پیش‌بینی ناپذیر است)

 

    توسط، به وسیله‌ی و از سوی

 

    همان‌طور كه پیش از این گفته شد، هنگامی كه مفعول جمله از فاعل جمله مهم‌تر است یا فاعل جمله ناشناخته است، از ساختار مجهول بهره می‌گیریم. به كار بردن چنین ساختاری در نوشته‌های كهن نسبت به نوشته‌های امروزی كمتر بوده است. با این همه، ترجمه‌های نامناسب باعث رواج گونه‌ای از ساختار مجهول شده كه ویژه‌ی زبان‌های انگلیسی و فرانسه است. به نمونه‌های زیر دقت كنید:

 

 

    o نخستین انتقال خون موفق در حدود سال 1665 میلادی توسط جان ویلكینز انجام شد.

 

    o نقشه‌ اصلی شهر به‌وسیله مهندسان آلمانی طراحی و به مرحله اجرا گذاشته شد.

 

    o پوست ممكن است به علت دریافت نكردن پیام تعرق توسط اعصاب پا نیز خشك شود.

 

    o این كتاب به كوشش اسفندیار كامرانی از سوی انتشارات پیام گلچین منتشر شده است.

 

 

    فعل این جمله‌ها به صورت مجهول است، اما فاعل نیز در جمله آمده است. چنین ساختاری در نوشته‌های گذشتگان بسیار كم دیده می شود. برای مثال، در سیاست‌نامه خواجه نظام الملك توسی(صفحه‌ی 321) چنین آمده است: «سینباد بردست جهور كشته شد». با وجود این، در بیش‌تر جمله‌های مجهولی كه در زبان فارسی به كار رفته، فاعل دیده نمی‌شود.

 

    چرا در زبان‌های انگلیسی و فرانسه، فاعل در جمله‌ی مجهول نیز می‌آید؟ برای پی‌بردن به دلیل این كار بهتر است به جمله‌های انگلیسی زیر دقت كنید:

 

 

    Alexander Bell invented telephone in 1876

 

    Telephone was invented by Alexander Bell in 1876

 

 

    هر دو جمله می‌گویند كه الكساندر بل تلفن را در سال 1876 اختراع كرد. اما در جمله نخست فاعل(الكساندر بل) در آغاز جمله آمده و در جمله‌ی دوم، مفعول(تلفن) در آغاز آمده است. این كار را می‌توان برجسته سازی نامید. جمله‌ی نخست ممكن است از نوشته‌ای باشد كه پیرامون الكساندر بل است، اما جمله‌ی دوم ممكن است از نوشته‌ای باشد كه پیرامون تلفن است. نویسنده‌ی جمله‌ی دوم، مفعول را در آغاز جمله آورده و از این رو فعل آن به صورت مجهول آمده است. فاعل نیز به صورت متمم پس از فعل جای گرفته است.

 

    در زبان فارسی نیز می‌توان برجسته‌سازی كرد، اما به آوردن فعل مجهول نیاز نیست. می‌توان مفعول را در آغاز جمله آورد و فاعل را پس از آن آورد. برای نمونه، به جای این كه بگوییم: «تلفن توسط الكساندر بل اختراع شد.» درست این است كه بگوییم: «تلفن را الكساندر بل اختراع كرد.» بنابراین، در ترجمه‌ی جمله‌هایی از زبان انگلیسی یا زبان دیگر كه ساختار مجهول و فاعل در خود جمله آمده است، جمله را به حالت معلوم در می‌آوریم. سپس، اگر نیاز بود كه توجه خواننده را به مفعول جمله جلب كنیم، مفعول را به حرف «را» در آغاز می‌آوریم.

 

    نمونه‌

 

    o این غار در پاییز سال 1330 شمسی توسط مرحوم اسدالله جمالی كوهنورد زنجانی شناسایی شده و در خردادماه سال 1331 . توسط یك گروه كوهنوردی مورد بازدید قرار گرفته است

 

    این غار را شادروان اسدالله جمالی، كوهنورد زنجانی، در پاییز 1330 شناسایی كرد و یك گروه كوهنوردی در خرداد ماه 1331 از آن بازدید كردند.

 

    oطرح بال پرنده نیز دارای همان اصول آیرودینامیكی است كه سرانجام توسط آدمی از هنگام طراحی هواپیما كشف شد.

 

    در طرح بال پرنده همان اصولی آیرودینامیكی دیده می‌شود كه سرانجام انسان آن‌ها را هنگام طراحی هواپیما كشف كرد.

 

    o این دستگاه‌های تكامل‌یافته موجبات به كارگرفتن پا از سوی نساجان را در كار بافندگی فراهم می‌آورد.

 

    این دستگاه‌های تكامل‌یافته امكان به كارگرفتن پا را در كار بافندگی برای پارچه‌بافان فراهم كرد.

 

    توجه: گاهی با تغییر اندكی در ساختار جمله می‌توان هم واژه‌ی«توسطِ» را كنار گذاشت هم جمله‌ی روان‌تری نوشت.

 

    نمونه

 

    o این مولكول‌های درشت توسط پیوندهای غیركوالانسی كنار هم نگه داشته می‌شوند.

 

    این مولكول‌های درشت با پیوندهای ناكوالانسی كنار هم نگه داشته می‌شوند.(یا: كنار هم می‌مانند)

 

    o انقلاب مشروطه‌ی ایران با امضای فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین شاه قاجار در سال 1285 هجری شمسی به پیروزی رسید.

 

    انقلاب مشروطه‌ی ایران در قرن سیزدهم هجری برای براندازی حكومت استبدادی پدید آمد و با امضای فرمان مشروطیت به دست مظفرالدین شاه قاجار در سال 1285 هجری شمسی به پیروزی رسید.

 

    o كشف پنی سیلین توسط الكساندر فلمینگ اغلب به عنوان رویدادی تصادفی معرفی می ‌ شود.

 

    كشف پنی‌سیلین به كوشش الكساندر فلمینگ اغلب به عنوان رویدادی تصادفی معرفی می ‌ شود.

 

    o بند دیگری كه در سده چهارم پس از میلاد توسط شاپور دوم ساخته شده سد پل گونه دزفول است كه بر روی رودخانه ك رخ ه زده شده است.

 

    بند دیگری كه در سده‌ی چهارم پس از میلاد به فرمان شاپور دوم ساخته شد، سد پل مانند دزفول است كه روی رودخانه‌ی كرخه ساخته شد.





کانال تلگرامی من پنجشنبه 10 تیر 1395
چند ضرب المثل انگلیسی چهارشنبه 5 مهر 1391
نمونه هایی از گفتگوهای تجاری (بخش دوم) چهارشنبه 5 مهر 1391
نمونه هایی از گفتگوهای تجاری (بخش اول) چهارشنبه 5 مهر 1391
اندرزهای شکسپیر برای لذت از زندگی دوشنبه 27 شهریور 1391
چند اصطلاح در بر دارنده ی نام های حیوانات به صورت تست های چند گزینه ای شنبه 21 مرداد 1391
برخی لغات انگلیسی که ریشه فارسی دارند. چهارشنبه 13 مهر 1390
تقویت مهارت خواندن و درک مفاهیم جمعه 18 شهریور 1390
نمونه سوال: شعر ساده دوشنبه 13 تیر 1390
Beauty شنبه 11 تیر 1390
Paradox of Our Times شنبه 11 تیر 1390
مقاله: معیارهای ترجمه متون دینی شنبه 11 تیر 1390
پیشنهادهایی در ترجمه نوشته های علمی و تحقیقی (بخش دوم) شنبه 11 تیر 1390
پیشنهادهایی در ترجمه نوشته های علمی و تحقیقی (بخش اول) شنبه 11 تیر 1390
مقاله: پست مدرنیسـم و فرآینـد جهـانی شدن شنبه 11 تیر 1390
معرفی کتاب برای listening جمعه 3 تیر 1390
معرفی کتاب برای یادگیری grammar جمعه 3 تیر 1390
ده سوالی که خداوند از شما نمی پرسد... دوشنبه 30 خرداد 1390
چگونه انگلیسی بنویسیم شنبه 28 خرداد 1390
نمونه سوال اصول و روش ترجمه جمعه 20 خرداد 1390
روش تشخیص main idea چهارشنبه 18 خرداد 1390
چگونه مهارت درک مطلب را بهبود بخشیم. چهارشنبه 18 خرداد 1390
آموزش ابتدایی زبان انگلیسی ( بخش سیزدهم) دوشنبه 9 خرداد 1390
آموزش ابتدایی زبان انگلیسی ( بخش دوازدهم) دوشنبه 9 خرداد 1390
آموزش ابتدایی زبان انگلیسی (بخش یازدهم) دوشنبه 9 خرداد 1390
آموزش ابتدایی زبان انگلیسی (بخش دهم) سه شنبه 3 خرداد 1390
آموزش ابتدایی زبان انگلیسی (بخش نهم) سه شنبه 3 خرداد 1390
آموزش ابتدایی زبان انگلیسی (بخش هشتم) سه شنبه 3 خرداد 1390
آموزش ابتدایی زبان انگلیسی (بخش هفتم) سه شنبه 3 خرداد 1390
آموزش ابتدایی زبان انگلیسی (بخش ششم) سه شنبه 3 خرداد 1390
لیست آخرین پستها